Otizm Uygulama ve Araştırma Merkezi

Otizmli Gençlerin İş Yaşamındaki Sesleri Çevrim İçi Sergiyle Toplumla Buluşuyor

16.06.2026

Özel Eğitim Bölümü öğretim üyeleri Prof. Dr. Yeşim Güleç Aslan, Doç. Dr. Hatice Şengül Erdem ve Dr. Özlem Dalgın tarafından yürütülen “Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Yetişkinlerin İş Yaşamı Deneyimleri: Bir Fotoses Çalışması” başlıklı araştırmanın sonuçlarının toplumla paylaşılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor.

Araştırma kapsamında, otizm spektrumunda yer alan ve farklı iş alanlarında çalışan gençlerin iş yaşamına ilişkin deneyimleri, onların kendi bakış açılarıyla görünür hâle getirildi. Fotoses yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışmada katılımcılar, çalışma yaşamlarında kendileri için anlam taşıyan deneyimleri fotoğraflayarak hem karşılaştıkları güçlükleri hem de güçlü yönlerini, başarılarını ve beklentilerini ifade etme fırsatı buldu. Böylece, çoğu zaman başkaları tarafından aktarılan deneyimler, bu kez doğrudan deneyimin sahiplerinin sesleriyle topluma ulaştırılmış oldu.

Araştırma bulgularından hareketle, Özel Saint Benoit Fransız Lisesi 11. sınıf öğrencisi Elif Derin Bülbül tarafından otizmli gençlerin çektikleri fotoğraflardan oluşan bir çevrim içi sergi hazırlandı. Disiplinler arası ve kuşaklar arası bir iş birliğinin ürünü olan bu sergi, yalnızca fotoğrafların sergilendiği bir platform olmanın ötesinde, toplum ile otizmli bireyler arasında karşılıklı anlayış ve etkileşimi güçlendirmeyi amaçlıyor. Ziyaretçiler, sergiye ilişkin duygu ve düşüncelerini web sayfası aracılığıyla paylaşarak bu diyaloğun bir parçası olabiliyor.

Sergi aracılığıyla, otizm spektrumunda yer alan ve farklı mesleklerde çalışan gençlerin seslerinin daha geniş kitlelere ulaştırılması; onların üretkenliklerinin, çalışma yaşamına sundukları katkıların ve deneyimlerinin görünür kılınması hedefleniyor. Aynı zamanda, otizmli bireylerin istihdamına ilişkin toplumsal farkındalığın artırılması, önyargıların azaltılması ve kapsayıcı istihdam uygulamalarının desteklenmesine katkı sunulması amaçlanıyor.

Araştırma sonuçlarının yaygınlaştırılmasına yönelik bu çalışma, 12–13 Haziran tarihlerinde İstanbul Medeniyet Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen Sosyal Girişimcilik ve İnovasyon Kongresi'nde sözlü bildiri olarak da tanıtıldı. Bildiride, bir lise öğrencisi olarak sergiyi hazırlayan Elif Derin Bülbül'ün bu süreçteki deneyimlerine ve sergi ziyaretçilerinin görüşlerine yer verildi. Ayrıca, istihdamdaki dezavantajlı gruplardan biri olan özel gereksinimli ve otizmli gençlerin iş yaşamına katılımının artırılmasında, araştırma sonuçlarının akademik çevrelerin ötesine taşınarak toplumla paylaşılmasının önemine vurgu yapıldı.

Sunumda ayrıca, farklı toplumsal kesimler arasında bağlar kurmayı ve ortak sorumluluk bilincini güçlendirmeyi temel alan Sosyal Köprü Yaklaşımı'nın rolüne dikkat çekildi. Bu yaklaşım doğrultusunda; araştırmacılar, öğrenciler, eğitimciler, aileler ve toplumun farklı üyelerinin otizmli gençlerin seslerini duyurmada ve daha kapsayıcı bir toplumun inşasında önemli bir rol üstlenebileceği ifade edildi. Bir lise öğrencisinin öncülüğünde hazırlanan bu sergi, toplumsal değişimin ve farkındalık oluşturmanın her yaşta bireyin katkısıyla mümkün olabileceğini göstermesi bakımından da dikkat çekici bir örnek niteliği taşıyor.

Bilimsel bilginin toplumla buluştuğunda daha güçlü bir etki yaratabileceği anlayışıyla hazırlanan bu çalışma, otizmli bireylerin iş yaşamındaki deneyimlerini görünür kılarken, toplumun tüm kesimlerini kapsayıcı istihdam konusunda düşünmeye ve harekete geçmeye davet ediyor.

Otizmli gençlerin objektifinden iş yaşamına dair deneyimleri keşfetmek ve bu ortak diyaloğun bir parçası olmak için çevrim içi sergiyi ziyaret edebilirsiniz. Ziyaretçiler, sergiye ilişkin görüş ve mesajlarını paylaşarak otizmli gençlerin seslerinin daha fazla kişiye ulaşmasına katkı sağlayabilirler.

Çevrim içi sergiye erişim:

https://elifderin.com/sergi-farkinda-miyiz/